Anıtsal eserlerden biri olan Kastamonu Nasrullah Cami

0
876

Osmanlı İmparatorluğu’nun Kastamonu’da inşa ettiği ilk anıtsal eserlerden biri olan Nasrullah Cami, hem heybeti hem de tarihte önemli olaylara şahitlik etmesiyle Kastamonu’nun en önemli sembollerinden biridir.

Kent merkezinde yer alan camii, meydanı, şadırvanı, köprüsü ve bir de daha sonradan eklenen medrese ile bir külliye görünümündedir.

II. Beyazıd döneminde 1506 yılında Nasrullah Kadı tarafından köprü ve şadırvan içindeki su havuzları ile birlikte yaptırılan camii,  Kastamonu’nun en büyük tarihsel camisidir. 1746 yılında genişletilmesine kadar 6 kubbeli bir yapıya sahip olan camii bu çalışmayla 9 kubbeli bir hale gelmiştir. Camii içindeki hatlar ve süslemeler ise yine Kastamonulu ünlü hattat Ahmet Şevki Efendi tarafından vücuda getirilmiştir.

Nasrullah%20Camii,%20Kastamonu

Milli Mücadele yıllarında, Anadolu’yu dolaşarak Kurtuluş Savaşına destek toplayan milli şairimiz Mehmet Akif Ersoy, Nasrullah Camii’nde de vaazlar vermiş ve aynı zamanda milli marşımız olan İstiklal Marşı T.B.M.M.’de kabulünden önce ilk defa burada okunmuştur.

Nasrullah Cami Mimarisi

Kastamonu Merkezinde Hepkebirler Mahallesindedir. Ulu Cami tipinde, altı kagir ayakla taşınan dokuz kubbeli bir yapıdır. Harim, batı yönünde ikisi aynalı tonozlu, biri kubbeli üç bölüm ile genişletilmiştir. Kuzeydeki giriş kapısı önünde yedi bölmeli son cemaat yeri bulunmaktadır. Son cemaat yerinin giriş kapısı-mihrap aksına gelen bölüm kubbe, diğer bölümler ise aynalı tonoz ile örtülüdür. Özgün minare yeri ypının kuzeybatı köşesinde görülmekte, ancak bugünkü minaresi camiden birkaç metre uzakta yer almaktadır. Yapı tuğla taş almaşık duvarlı, kurşun üst örtülüdür.

Nasrullah%20Camii,%20Kastamonu(2)

Cami 1506 yılında Nasrullal el-Kadı bin Yakup tarafından yaptırılmıştır.

İlk yapılışı altı kubbeli olan yapı 1746 yılında Kastamonulu Reisülküttab Hacı Mustafa Efendi tarafından onarılmış ve mihrap yönündeki üç kubbe, batı tarafındaki aynalı tonozlu bölümler ve son cemaat yeri bu evrede ilave edilmiştir. Yapının bir sonraki onarımı 1875 yılında Kastamonu Valisi Naşid Paşa tarafından toplanan yardımlarla gerçekleşmiştir.

Bu tarihten önceki minaresi hakkında yeri dışında bilgi sahibi olmadığımız camiye, 1915 yılında, binadan kopuk olarak bir minare yapılması kararlaştırılmış, minarenin hafriyatı aynı yıl tamamlanarak, şehir ulemasından Hafız Osman Efendi’nin dua okumasıyla törenle temeli atılmıştır. Bilinmeyen bir tarihte duvarlarla örülmüş olan yedi bölümlü son cemaat yerinin kemer araları 1940 yılındaki onarımda açılmış, 1945 yılında kubbe kurşunları, daha sonraki onarımda alçı pencereleri ile değiştirilmiştir.

Camiye vakfedilmiş Kastamonu merkezinde 30 kadar dükkan, iki han ve bir mağaza olduğu bilinmektedir.

Son cemaat yerinden cami harimine açılan kapının hafif kavisli kemeri üzerinde inşa kitabesi yer almaktadır. Kitabede inşa edildiği dönemin padişahı ve bânisi Nasrullah Kadı’ya duadan sonra yapılışının 912/1506 tarihine rastladığı belirtilmektedir.

96231,kast-nasrullah-cami-ve-sadirvani-41

 

Nasrullah Cami Kitabesi

“Emere bi binai haze’l mescid il-mübareki fi eyyami devlet is-sultan il-azam ve’l hakan il-muazzam es sultan ibn İs sultan Beyazid bin Muhammed han hallede’illahü mülkeh iftihar ül-kudati ve’l hükkam iş şeriri mübin ve’l ahkam el kadı Nasrullah Bin Yakub ahsene’llahü avakıbeha amin çünki tarih oldu işbu cami’a  sahibine iki alem hayranı ver ya mücib”

Nasrullah Medresesi:

Nasrullah El-Kadı b. Yakup’un 1506 tarihinde yaptırdığı caminin yakınında bir medresesinin bulunduğu iddia edilmekte ancak herhangi bir kaynak gösterilmemektedir. Caminin kıble tarafından günümüzde bulunan Münire Medresesinin bu iddia edilen Nasrullah Medresesine ait arsa üzerine yapılmış olabileceği gibi, Münire Medresesine değişik dönemlerde de bu ismin verilmiş olabileceği mümkündür.

Nasrullah Şadırvanı

Caminin kuzeyinde içerisinde çokgen planlı iki taş havuzu bulunan bir şadırvandır. Havuzların üstünü iki kubbe örtmektedir.  Yapı tuğla taş almaşık yapıdadır. Ancak bugüne kadar gördüğü onarımlardan dolayı özgün yapısını kaybetmiştir.

Şadırvan 1752 yılında Bedii kısa adlı Hacı Bedii Ahmed Ağa bin Hacı Mahmud Ağa tarafından yaptırılmıştır. 1862 yılında şadırvan İzbelizade Mustafa Bey tarafından tamir ettirilmiş.

Şadırvanın suyu ile ilgili olarak Kastamonu’daki yaygın bir görüş, burada su içen yabancıların 7 yıl içinde ya Kastamonu’ya döneceğine, ömründe 7 kere daha Kastamonu’da bulunacağına ve su içenlerin Kastamonu’dan evlenip kalacağına dair çeşitli anlatımlar çevresinde dönmektedir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here